Problem Çözmede İşlem Seçimi Neden Zorlaşır?

Problem çözmede zorlanan bir öğrenci çoğu zaman “işlemleri bilmiyor” gibi görünür. Deftere bakıldığında ise temel toplama, çıkarma veya çarpma yapılabiliyordur. Asıl açık, problem metnindeki bilgileri ayırmak ve hangi işlemin işe yarayacağını seçmektir.

Bu yazı tek bir yöntem dayatmaz. Ailenin “neden takılıyor?” sorusunu daha net sormasına yardım eder.

İşlem bilmek, problemi çözmek değildir

Öğrenci 24 − 9 işlemini yapabilir. Ancak “24 tane bilyesi vardı, 9 tanesini verdi, kaç tane kaldı?” cümlesinde duraksayabilir. Çünkü burada önce:

• neyin verildiği,
• neyin sorulduğu,
• hangisinin işleme dönüşeceği

ayrılmalıdır. İşlem seçimi, bu ayrım yapılmadan yapılırsa rastgele ilerler.

Sık görülen örüntüler

Velilerin sık gördüğü durumlar şunlardır:

• Öğrenci sayıları görür görmez işleme geçer.
• Toplama veya çarpma gibi “bildiği” işlemi her probleme uygular.
• Verilen ile isteneni karıştırır.
• Çözümü yazdıktan sonra “bu neden doğru?” sorusuna cevap veremez.

Bunlar tembellik işareti olmak zorunda değildir. Çoğu zaman problem çözme basamakları henüz yerleşmemiştir.

Evde bakılabilecek üç soru

Yoğun bir program kurmadan önce şu üç soru yeterlidir:

• Öğrenci problemi kendi cümlesiyle anlatabiliyor mu?
• İşleme geçmeden önce “ne arıyoruz?” diye duruyor mu?
• Aynı tür problemde aynı hata tekrar ediyor mu?

Tekrar eden hata, rastgele yanlıştan daha öğreticidir. Çünkü planı oraya göre kurmak mümkün olur.

Ne işe yarar, ne acele olur?

Daha fazla problem yığını, seçim becerisini her zaman güçlendirmez. Önce kısa, benzer türde örnekler; sonra küçük bir değişiklik içeren yeni bir problem daha işe yarar.

Matematik özel dersi bu noktada ancak eksik görünür kılındığında anlam kazanır. Anlatılan kural ezberlenip problem metni yine atlanıyorsa, saat dolmuş olsa bile aynı takılma devam eder.

İlkokul matematikte bu sürecin nasıl ele alındığını ilkokul matematik sayfasında görebilirsiniz.